TÜRKİYE’DE ÜRETİME KET VURMAK: DİVRİĞİ MADENİ
24 Ocak 2026 günü OYAK(Ordu Yardımlaşma Kurumu) Grubuna bağlı ERMADEN tarafından Özelleştirme İdaresinden 2004'te devralınarak işletilen demir madenlerinde, ekonomik gerekçeler ileri sürülerek yeraltı üretimi durdurup 220 madencimizi kış soğuğunda işten çıkartma kararı aldı. Divriği demir madenimiz üretim maliyeti ithalat fiyatından fazla olduğu gerekçe gösterildi. Fakat şuna dikkat edilmelidir ki madencilik sektörü, kısa vadeli piyasa dalgalanmalarına göre değil; uzun vadeli planlama, kamu politikaları ve stratejik hedefler doğrultusunda yönetilmesi gereken bir alandır. Aynı zamanda bu madenin istihdamı arttırdığı ve ekonomimizin ülke içinde döndüğü ve paramızın farklı ülkelere gitmesine engel olarak ekonomimizi güçlendirdiği de göz önünde bulundurulmalıdır.
Dünyanın gidişatına da bakılarak ülkemizin genel sanayisinin ve savunma sanayimizin ana hammaddesi olan demirde tamamen dışarıya bağlı kalınması çok büyük bir zaaftır. Yapılması gereken kritik ve stratejik olarak tanımlanan tüm madenler için; ithalat politikaları, gümrük düzenlemeleri ve ticaret mekanizmalarının yerli üretimi destekleyecek şekilde yeniden yapılandırılmasıdır. Aksi halde Divriği, geçmişte Ergani’de yaşandığı gibi küçülecek; madencilik kültürü yok olacak, istihdam azalacak ve kırdan kente göç hızlanacaktır.
Hükümetin gösterdiği bu zaaflar kesinlikle kabul edilemez. Divriği demir madeninin ülkemiz için hem stratejik hem ekonomik olarak yarattığı faydalar çok fazla ve bunlardan "kâr" etmediği için vazgeçilemez. Ayrıyeten Divriği demir madeninin yeterli demir rezervlerine fazlasıyla sahip olduğunu da biliyoruz. Yeterli sermaye ve iş gücü ile kâr edebilecek bir maden olduğu ortada gerekli politikaların acilen uygulamaya konulması ve madenin kamulaştırılması lazım. OYAK kendini özel bir şirket gibi değerlendirmemelidir, halkımızın da kamu kuruluşu olarak nitelendirdiği OYAK grubu bunun farkına varmalı, kafasına göre özelleştirme yapmamalı. Divriği madeninin üretime devam etmesinden sorumlu olan kesinlikle hükümetimizdir. Olası savaş durumunda savunma sanayimizin hammaddesini bu şekilde yok etmek olabilecek bir şey değildir. Bunların dikkate alınıp madenin kamulaştırılması bir zorundalık ve acilen yapılması gerekiyor.
Atatürk'ün de yaptığı gibi üretim odaklı bir ekonomik sistem oluşturulmalı. Özelleştirmelerin Atatürk devrimlerine olan saldırısının önüne geçilmelidir. Ülke ekonomimizin kötü olduğu halde yapılan bu özelleştirme zaten zor durumda olan ekonomimizi daha da dibe çekiyor. Aynı zamanda da bu özelleştirmelerin çok düşük miktarlarda yapıldığı da bir gerçek. Örnek verecek olursak Çayırhan madeni 164 milyar TL gibi bir değeri varken yalnızca 4 senelik kârı olan 20 milyar TL gibi bir ücrete satıldı. Bu özelleştirmelerde yolsuzlukların kol gezmesi de kabul edilebilecek bir durum değil.
Kâr edemediği için Divriği madeninin özelleştirilmesi, 1960 zamanında uygulanan ve ekonomimizi çöküşe sürükleyen ekonomik politika olan “İthal İkamecilik” politikasıyla aynı düşünce yapısıdır. Bu politika ülke içinde üretim yapmaktansa dışarıdan hammaddeyi alıp ürün üretip tekrardan satma politikasıdır. Bu politikaya göre devletin piyasaya etkisi azalacak ve ülke içindeki madenler gibi üretim araçlarımızı kapattı. Hem ülke içi istihdamı azaltarak işsizliği arttırdı ve paranın yine büyük çoğunluğu yurt dışında kalacak ve ekonomimizi kötü etkileyecekti. Tabii öyle de oldu şu an ülkemizin ekonomik gücüne bakarak bunu net olarak söyleyebiliyoruz. Ayrıyeten üretimden yoksun olduğumuz için bu sistem içerisinde yurt dışından al - işle - sat mantığı işlendiğinde dünya piyasasına da tutunamayıp diğer ülkeler için alınamayacak kadar pahalı kalmıştır.
Bu sistem Atatürk’ün üretim politikalarına ters ve çok daha faydasızdır. Türkiye'nin ekonomisini canlandırmak için ihtiyacı olan tamamen yerli üretimdir. Özelleştirmelerle ekonomimizi kırılganlaştırıp, işsizliği arttırmak, zengini daha zenginleştirip fakiri daha fakir yapacak bu sistemi acilen düzeltilmesi gerekiyor. Ve bunu yapması gereken yine hükümettir.